Sport.pl

Narty we w這skich Alpach. Bombardino w Val di Sole

W po這穎nej na skraju Dolomit闚 Dolinie S這鎍a narciarze znajd wszystko, co im do szcz窷cia potrzebne: zr騜nicowane, na郾ie穎ne trasy, pi瘯ne widoki i - zgodnie z nazw - s這鎍e. A na dobry humor s這dkie i gor帷e bombardino
Pocz徠kowo trudno mi uwierzy, 瞠 jestem we W這szech. Gdzie si nie ruszy, s造cha polsk mow. Rodacy upodobali sobie to miejsce - zim jeste鄉y w Val di Sole drug po Niemcach nacj. Swoj drog mi這, 瞠 wiele materia堯w informacyjnych - bezp豉tne foldery, mapki - wydano po polsku.

Dolina S這鎍a (niedaleko jest te Val di Non - Dolina Ksi篹yca) to najdalej na zach鏚 wysuni皻y obszar narciarski Dolomit闚, a zarazem prowincji Trentino. Zim wszystko si tu kr璚i wok馧 nart. Co krok napisy "Nolegio" - wcale nie "noclegi", tylko "wypo篡czalnie", nart oczywi軼ie. Trudno zreszt spotka tu kogo, kto przyjecha w innym celu.

Miejsca, w kt鏎ych si szusuje, s tak naprawd trzy: zamykaj帷a dolin prze喚cz Tonale z lodowcem Presena, kameralne Peio oraz rozleg造, po陰czony rejon Folgarida-Marilleva. Nie da si mi璠zy nimi przejecha na nartach, ale kursuj darmowe skibusy zwane 好ie積ymi Busami (Nevebus). Je郵i chcemy ka盥ego dnia zje盥瘸 gdzie indziej, od razu kupmy skipass Skirama Dolomiti Adamello-Brenta obejmuj帷y wszystkie wymienione miejsca oraz Madonn di Campiglio i kilka innych, po這穎nych dalej (np. Pinzolo, Paganella). Wielu narciarzom wystarcza jednak sam region Folgarida-Marilleva z 24 wyci庵ami i 50 km nartostrad, a je郵i doda s御iedni Madonn di Campiglio - bez zdejmowania nart mo積a korzysta z 53 wyci庵闚 obs逝guj帷ych 120 km tras.

***

Miasteczka o nazwie Marilleva s dwa. Na dnie doliny mamy Marillev 900 (liczba okre郵a po這瞠nie n.p.m.), sk康 gondole zawioz nas do Marillevy 1400, gdzie zaczynaj si stoki i kolejne wyci庵i. W這ski kolega Alberto uczy mnie powitania w miejscowym dialekcie (w okolicy ka盥a dolina ma w豉sny dialekt!). - Bondi! - chwil p騧niej pozdrawiam pana "wyci庵owego", a ten od razu si u鄉iecha. Swoj drog w p馧nocnych W這szech nie豉two dogada si po angielsku, o wiele bardziej popularny jest niemiecki.

Widoki wok馧 fantastyczne. Z jednej strony ca豉 Val di Sole, z drugiej majestatyczne szczyty Dolomit闚 grupy Brenta. Wiele os鏏 pierwszego dnia ma problemy, by po豉pa si w topografii - trasy prowadz w r騜nych kierunkach, cho trzeba przyzna, 瞠 wsz璠zie s drogowskazy i bardzo przejrzyste oznaczenia. Wi瘯szo嗆 nartostrad to 豉twe niebieskie, ale i mi這郾icy ostrych stok闚 nie b璠 si nudzi. Moim ulubionym staje si licz帷y 2,5 km czarny zjazd ze wzg鏎za Dos de La Pesa z nachyleniem si璕aj帷ym 57 proc. Jeszcze bardziej stromo (63 proc.) na czarnej jedynce schodz帷ej do Folgaridy. Niestety, nie mog jej sprawdzi - jest zamkni皻a ze wzgl璠u na zawody. Jak przysta這 na tras z homologacj FIS (Mi璠zynarodowej Federacji Narciarskiej), cz瘰to si na niej co dzieje, rozgrywano tu m.in. snowboardowe mistrzostwa 鈍iata. Jej dolny odcinek jest o鈍ietlony - to jedno z dw鏂h miejsc, gdzie mo積a je寮zi r闚nie noc (drugie znajduje si przy Marillevie 1400).

Cho region le篡 stosunkowo nisko (najwy窺zy punkt, do kt鏎ego prowadz wyci庵i, Monte Vigo, si璕a 2179 m), 郾iegu nie brakuje. W du瞠j mierze to zas逝ga armatek - mo積a nimi za郾ie篡 prawie 90 proc. stok闚! A te w dodatku s os這ni皻e od wiatr闚 - wi瘯szo嗆 nartostrad prowadzi przez 鈍ierkowe lasy, jedynie na szczytach wzg鏎z mamy rozleg貫, 造se polany.

Przy jednym z licznych schronisk poruszenie. Sprawc zamieszania okazuje si sympatyczny bernardyn z beczu趾 na szyi pozuj帷y do zdj耩. Alberto zaprasza na ciastka i chwil p騧niej stawia na stoliku znany mi z Austrii torcik Sachera i apfelstrudel. Ja wola豉bym co w這skiego, ale Alberto zapewnia: - To nasze typowe ciastka! Zaraz jednak dodaje: - W takim razie przynios ci co, co do czego nie b璠ziesz mie w徠pliwo軼i. Chwil p騧niej stawia przede mn bombardino, czyli ajerkoniak na ciep這 (zwykle z dodatkiem bitej 鄉ietany). Smakuje wspaniale i tylko rozs康ek - zaraz przecie zn闚 przypn narty! - powstrzymuje mnie przed zam闚ieniem kolejnej porcji.

Przy bombardino o wiele 豉twiej rozmawia nam si o historii tych teren闚, kt鏎e do I wojny 鈍iatowej nale瘸造 do Cesarstwa Habsburskiego. Dyskusj na temat wp造w闚 austriackich i w這skich zamykamy ostatecznie przy obiedzie - idziemy na pizz (o ironio, zupe軟ie przypadkowo zamawiamy... tyrolsk i wiede雟k).

***

Mieszkamy w Mezzanie, w samym sercu Val di Sole. Miasteczko jest doskona陰 baz wypadow do r騜nych o鈔odk闚 narciarskich. Tak wi璚 kolejnego dnia przenosimy si do Peio, ok. 15 km od Marillevy. Stok闚 jest tu wprawdzie mniej (w sumie 16 km nartostrad obs逝giwanych przez sze嗆 wyci庵闚), ale za to nie ma t這ku - na wielu trasach jeste鄉y zupe軟ie sami. Peio 鈍ietnie nadaje si dla pocz徠kuj帷ych. Przewa瘸j 豉twe, a zarazem doskonale wyratrakowane stoki (cztery trasy niebieskie, pi耩 czerwonych, cho s i dwie czarne). Dobrze czuj si tu r闚nie rodziny - w przeciwie雟twie do rozci庵ni皻ej Folgaridy-Marillevy raczej nie ma si gdzie zgubi, ka盥y wi璚 mo瞠 je寮zi, gdzie mu si podoba, a i tak, wcze郾iej czy p騧niej, wszyscy si spotkaj. W dodatku stoki s nas這necznione, os這ni皻e od zimnych wichur.

Kto chce si poopala, niech uda si na g鏎n stacj wyci庵u krzese趾owego (2350 m n.p.m.), a dok豉dniej - na le瘸ki wystawione na 郾ieg przy schronisku Rifugio Doss dei Gembri. Warto wej嗆 do 鈔odka, wypi dobre cappuccino (po tym pozna, 瞠 jeste鄉y turystami - W這si pij je tylko z rana!) albo caff' corretto (mocne espresso z dodatkiem alkoholu, zwykle grappy), a przy okazji obejrze wisz帷e na 軼ianach fotografie z nocnych zawod闚 w dotarciu do tego miejsca na nartach ski-tourowych (r騜nica poziom闚 prawie tysi帷 metr闚). Najciekawsze s zdj璚ia arcyd逝gich nart - w ubieg造m roku maszerowa這 na nich pod g鏎 20 鄉ia趾闚! W tym roku 3 lutego zamierzaj pobi rekord - na jednej parze nart, noga w nog, b璠zie sz這 25 os鏏.

Przed schroniskiem Alberto pokazuje nam s逝py budowanej w豉郾ie nowej kolejki linowej. Od nast瘼nej zimy narciarze b璠 mogli wje盥瘸 stuosobowym wagonikiem na 3000 m n.p.m. (600 m wy瞠j ni obecnie), sk康 w d馧 prowadzi ich czterokilometrowa, 鈔ednio trudna trasa czerwona.

My tymczasem zje盥瘸my do ustawionej na stoku niewielkiej drewnianej piramidy - "s逝瘺闚ki" stra積ik闚 parku narodowego Stelvio, na kt鏎ego obszarze jeste鄉y. To najstarszy z w這skich park闚 (powsta w 1935 r.), a jego symbolem jest lec帷y orze. Na planszach ogl康amy zwierz皻a, kt鏎e mo積a spotka w okolicy - s w鈔鏚 nich lisy, jelenie, 鈍istaki... 疾 nie jest to zwyk貫 chwalipi璚two, przekonujemy si pi耩 minut p騧niej, kiedy w odleg這軼i 50 m widzimy stoj帷 kozic.

***

Pod koniec dnia zje盥瘸my na nartach do parkingu przy dolnej stacji gondolek. Jeste鄉y w Peio Terme, czyli uzdrowisku na wysoko軼i 1400 m n.p.m. O w豉軼iwo軼iach leczniczych miejscowych 廝鏚e pisano ju w kronice z 1549 r. W XIX w. w aptekach imperium Habsburg闚 sprzedawano pochodz帷 st康 wod. Dzi za jej skosztowanie p豉ci si 2 euro (mo積a pi do woli).

Pierwsze ze 廝鏚e, tzw. antyczne, to kwaskowa woda gazowana z du膨 zawarto軼i 瞠laza, ale mnie bardziej posmakowa豉 ta z Fonte Alpina - po prostu dobra oligocenka.

Kto ma wi璚ej czasu, mo瞠 uda si do nowoczesnego centrum termalnego i skorzysta z basenu, hydromasa篡, inhalacji czy k徙ieli leczniczych. Tutejsze wody pomagaj przy chorobach przemiany materii, uk豉du kr捫enia i moczowego, schorzeniach reumatycznych, zapaleniu gard豉 czy zatok, a nawet przy nadwadze i cellulitisie.

***

W Val di Sole jest co robi i po nartach. Szczeg鏊nie popularne s ciaspole - tak w dialekcie nazywa si mocowane do but闚 rakiety, w kt鏎ych pod opiek przewodnik闚 mo積a wybra si na g鏎skie wycieczki. Mo積a te spr鏏owa wspinaczki po zamarzni皻ych wodospadach (kr鏒ki kurs - 50 euro) albo poje寮zi konno. Posiadacze co najmniej sze軼iodniowego skipassu maj darmowy wst瘼 na lodowisko w Folgaridzie (wypo篡czenie 造瞠w 3,5 euro). Polecam te wypad do stolicy prowincji, Trento (po polsku Trydent, w 1545 r. odby si tu s造nny Sob鏎 Trydencki), by zwiedzi zamek i pi瘯n star闚k. Samoch鏚 nie b璠zie nam potrzebny - zamiast pokonywa g鏎skie serpentyny, lepiej wybra si tam poci庵iem. Stacja obs逝guj帷a Val di Sole znajduje si w miejscowo軼i Male', ale ju pod koniec tego roku tory zostan doprowadzone do samej Marillevy (z kolejowego wagonu niemal b璠zie si wchodzi這 do wagonika gondolki).

W Val di Sole ci庵le co si zmienia - co roku przybywa wyci庵闚, pojawiaj si nowe nartostrady. Nic wi璚 dziwnego, 瞠 tak wielu narciarzy ch皻nie tu wraca.



Troch cen

•  Bezpo鈔ednie loty do Bergamo (180 km od Val di Sole) oferuj np. Centralwings i Wizzair, a do Mediolanu (250 km) Centralwings, LOT, Alitalia.

Samochodem: ko這 Innsbrucka skr璚amy na po逝dnie i przez prze喚cz Brennero autostrad A22 do Bolano. Zje盥瘸my z niej w S. Michele all'Adige, skr璚aj帷 na Mezzolombardo, sk康 znaki doprowadz nas do Val di Sole (z Innsbrucka ok. 2,5 godz. jazdy).

•  Skipass tylko na region Folgarida-Marilleva - zale積ie od terminu - 26-28 euro za 1-dniowy i 126-138 za 6-dniowy. W Pejo 1-dniowy 21,50-23,50 euro, 6-dniowy 92-103. Karnet Skirama Dolomiti Brenta-Dolomiti (ca豉 Val di Sole plus inne tereny) 6-dniowy 139-150 euro, zni磬i dla dzieci i seniorów.

•  Oferty specjalne. W wielu hotelach, wykupuj帷 tygodniowe zakwaterowanie w okresie 25.03 - 02.04 oraz 01 - 09.04 dostajemy gratis 6-dniowy skipass Superskirama Dolomiti Adamello-Brenta. W okresie 8-18 kwietnia darmowy 6-dniowy skipass oraz bezp豉tne lekcje jazdy na nartach dla dzieci urodzonych po 30.11.1997.

Warto wiedzie

•  dzieci do lat 14 maj we W這szech obowi您ek je寮zi w kaskach

•  wszystkie dzieci o wzro軼ie poni瞠j 125 cm musz je寮zi pod opiek doros造ch

•  w razie wypadku dzwonimy pod nr 118

W sieci (tak瞠 po polsku)

http://www.valdisole.net

info@valdisole.net

http://www.skirama.it

http://www.trentino.to