Narty u sąsiadów. Kotlina Zuberska

Śnieg leży tu (z przerwami) do końca marca, czasem nawet do połowy kwietnia
Gdy po ośmiu godzinach wjeżdżamy w rozległą Kotlinę Zuberską, w oddali widać Tatry Zachodnie w tym rejonie zwane Rohaczami od dwóch wyróżniających się szczytów - Rohacza Płaczliwego i Rohacza Ostrego. Ten ostatni przypomina rogi i to prawdopodobnie od niego pochodzi nazwa gór (słowacki rohac to nasz rogacz).

***

Zuberec to spokojna i cicha miejscowość z 2 tys. mieszkańców. Choć ożywa latem i zimą, nigdy nie jest tu tak tłoczno (ani tak drogo) jak w Zakopanem. Na przełomie XIX i XX w. przebywał tu leśnik Antoni Kocyan, którego odwiedzali m.in. Tytus Chałubiński, Henryk Sienkiewicz, Helena Modrzejewska.

Latem to baza wypadowa pieszych wycieczek w rejon Brestovej, Rohaczy i grupy Siwego Wierchu. Zimą - centrum narciarskiego szaleństwa na stokach Milotina, Janovek i Spalonej. Śnieg leży tu (z przerwami) od grudnia do końca marca, czasem nawet do połowy kwietnia.

Prawie w każdym domu czekają pokoje gościnne, więc szybko coś znajduję. - Dobrý deo, ako sa máte? - pyta gospodyni, a jej mąż częstuje rozgrzewającą becherovką. Zapowiada się nieźle.

Wieczorem idziemy na spacer. Okolica spokojna, niewielu turystów, kilka knajpek. Wchodzimy do jednej z nich na tradycyjną słowacką kapustnice i bryndzove halusky (kluseczki z bryndzą okraszone smalcem ze skwarkami i śmietaną). - Warto było jechać 12 godzin z Gdańska, żeby znów tu być! - mówi poznana przed chwilą para. Ja też mam sentyment do Zuberca. To tutaj instruktorzy ze szkoły narciarskiej Eleny Matysovej pomagali mi stawiać pierwsze kroki na nartach.

Rejon jest łaskawy dla początkujących i średnio zaawansowanych narciarzy, także dla dzieci, na które czekają krótkie orczyki i łatwe trasy. Zaawansowani poszaleją na dwóch czarnych trasach w Zverovce.

W Zubercu są dwa ośrodki narciarskie: Milotin i Janovky (niedaleko siebie) oraz, trochę dalej, Spalena w Zverovce.

***

Na początek wybieramy Zuberec-Milotin: pięć orczyków (w tym jeden dla dzieci), 1,7 km tras, wszystkie zaśnieżane, wieczorem jedna oświetlana. Amatorzy narciarstwa biegowego mają 9 km szlaków. Jest wypożyczalnia sprzętu, restauracja i bar.

Główna stacja znajduje się na wysokości 825 m, najwyżej położony punkt ośrodka leży na 1055 m. Można zjeżdżać dwoma czerwonymi trasami dla średnio zaawansowanych (1280 i 300 m) lub stawiać pierwsze kroki na 50-metrowej dróżce dla początkujących.

Wjeżdżam 1200-metrowym orczykiem. Przed zjazdem czerwoną trasą rozkoszuję się widokiem. Na pierwszym planie domy Zuberca rozłożone wzdłuż głównej drogi. Za nimi hen, daleko, ciągnie się zaśnieżona Kotlina Zuberska. Z lewej strony wieńczą ją łagodne zbocza, z prawej czarno-białe pasmo Tatr Zachodnich z wyraźnie wyodrębnioną wapienną Osowitą (1687 m).

Zjeżdżam. Trasa jest szeroka, nietrudna, w porannych godzinach dobrze wyratrakowana.

***

Nazajutrz odwiedzamy Zuberec Janovky z trzema wyciągami orczykowymi dla dorosłych i jednym dziecięcym, 6-km trasą biegową i terenem do uprawiania biatlonu (bieg narciarski i strzelanie do tarczy). W ośrodku wypożyczymy narty, sprzęt snowboardowy, zjemy coś w bufecie lub restauracji, a wieczorem pojeździmy na oświetlonym stoku. Mam do wyboru trzy trasy niebieskie (1800, 1100 i 300 m) i jedną czerwoną (1300 m). Szczególnie lubię tę najdłuższą, skręcającą od wyciągu szerokim łukiem w lewo. Jest łatwa i dość szeroka, w środkowej części zbliża się do czerwonej trasy Zuberec-Milotin.

Gdy wjeżdżam orczykiem, widzę przed sobą ścianę świerkowego lasu, zjeżdżam szlakiem także wśród drzew. Większość terenu jest tu jednak niezalesiona - można szlifować umiejętności.

Nie odmówię też sobie przyjemności zjazdów w położonej wyżej Zverovce - to tylko 7 km dalej przepiękną drogą przez szpalery wysokich świerków z czapami śniegu. Gdy docieramy na miejsce, wciągam rześkie, wysokogórskie powietrze - to przecież podnóże Tatr Zachodnich położone na wysokości 1100 m. Stąd prowadzą liczne szlaki na szczyty i w doliny rohackie, tutaj zaczyna się Tatrzański Park Narodowy.

***

Ośrodek Zverovka-Spalena leży w Dolinie Salatinskiej, nad którą góruje wyniosły masyw góry Salatin. Stacja znajduje się na wysokości 1100 m, najwyżej położony punkt - 1410 m. Są tu trzy wyciągi orczykowe (265, 400 i 850 m) i jedna kolejka linowa (1490 m). Trasy (1,8 km) są wspaniale zaśnieżone. W dolnej części ośrodka dzieci i początkujący mają dla siebie 265-metrową Zjazdovkę 5 i 400-metrową Zjazdovkę 4.

Średnio zaawansowani jeżdżą na stokach położonych wyżej. Wjeżdżam więc Zjazdovką 4 i od razu skręcam w lewo do czteroosobowego wyciągu krzesełkowego, który zabiera mnie na górę. Sunie dość wolno, ale nie narzekam, bo jeszcze kilka lat temu pokonywałam ten stromy odcinek orczykiem. Oj, działo się pod nim

Zjeżdżając 1600-m trasą Spalena II, w jej połowie skręcam w prawo do orczyka biegnącego z powrotem na górę. Lubię szusować w górnej części stoku - trasa tu szeroka i piękne widoki na Tatry Zachodnie.

Zamiast wracać na orczyk, Spaleną II można jechać do końca, tzn. za orczykiem lekko skręcić w prawo i zjechać na sam dół do wyciągu krzesełkowego, pamiętając, że dolna część trasy jest czarna i często naprawdę bardzo trudna. Wolę inny wariant - skręcam w lewo, w 650-metrową czerwoną Zjazdovkę 3. Tędy zjadą średnio zaawansowani, choć jest wąsko, stromo, a miejscami muldy. Niektórzy odpinają narty i idą pieszo aż do Zjazdovki 4, którą już łatwo suną w dół.

Dla zaawansowanych jest wspomniana Spalena II oraz 1700-m Spalena I, która zaczyna się czerwonym odcinkiem od szczytu kolejki, przechodzi w niebieski, znów w czerwony, by na końcu zamknąć się długim odcinkiem czarnym.

Kiedy wyjeżdżając, oglądam się za siebie, żegnają mnie kolorowe chaty Zuberca. Pewnie wrócę tu za rok.

Co, gdzie i jak

•  Dojazd. Po przekroczeniu przejścia granicznego Chyżne-Trstena jedziemy drogą nr 59 (E 77) do Podbieli, tam skręcamy w lewo na drogę 584, która prowadzi do Zuberca (od przejścia 30 km). Do Zverovki dojedziemy z centrum Zuberca, kierując się znakiem "Zverovka"

•  Noclegi. Zuberec - w kwaterach prywatnych, tik@zuberec.sk, pensjonat Antares-Zuberec, antares-penzion@stonline.sk; hotel Tatra West, hotel@tatrawestsro.sk

•  Karnety. Zuberec-Milotin, godz. 9-16, 18-21, jednodniowy - 17 euro, dzieci - 13,49, do południa (godz. 9-12.30) - 11,50, dzieci - 9,5, po południu (12.30-16) - 13,49, dzieci - 10; wieczorny (18-21) - 13,49, dzieci - 10, alpina@alpina.sk; Zuberec-Janovky, godz. 9-16, 18-21, jednodniowy - 17 euro, dzieci - 13,50, do południa - 11,50, dzieci - 9,50, po południu - 13,50, dzieci - 10; wieczorny - 13,50, dzieci - 10, rohace@stonline.sk; Zverovka-Spalena, godz. 9-16, jednodniowy - 22 euro, dzieci do 12 lat - 15, seniorzy powyżej 60 lat - 22; do południa - 15, dzieci - 11, seniorzy - 11; po południu - 17, dzieci - 13, seniorzy - 13, tatrawest@tatrawestsro.sk